zondag 4 januari 2015

Overzicht van de wilde orchideeën die voorkomen in het Cantabrisch Gebergte.

This post in English: Click here.



Deze post is geschreven met de bedoeling om een gedetailleerd overzicht te geven een groot aantal wilde orchideeën die voorkomen in het Cantabrisch Gebergte (Cordillera Cantábrica in het Spaans) van Noord-Spanje. Ten minste, van die soorten die ik het afgelopen jaar heb weten te fotograferen. Van veel soorten is er tevens een foto bijgevoegd, niet alleen ter verluchtiging van deze post, maar vooral om de grote verscheidenheid te illustreren. Het overgrote deel is gedetermineerd rondom mijn woonplaats Cistierna in de provincie León, hierbij inbegrepen een flink aantal die er volgens de officiele literatuur niet eens behoren voor te komen. Zo zie je maar wat een grondig onderzoek allemaal aan het licht kan brengen. De soortnamen zijn aangegeven in oranje en de geslachtsnamen in magenta.

LEES VERDER EN GENIET VAN DE FOTO´S.

dinsdag 25 november 2014

Een indrukwekkende natuurlijke brug: El ventanón.



Een fantastische doorkijk in een ongerept gebied.


INLEIDING

"El Ventanón" is een natuurlijke brug uitgehouwen in een kalkstenen rotskam. De geologische oorsprong is gelegen in het feit dat waterstroompjes vaak wegzakken in de spleten die zich dicht aan de rand van een kalksteenplateau bevinden. Ook hier heeft dit plaatsgevonden. De waterloop is als het ware onder de rand doorgestroomd, waarbij deze als een natuurlijke brug is overgebleven. De brug van "El Ventanón" heeft een lengte van 30 meter en een hoogte van 20 meter en is verscheidene meters breed. Aan de linkerkant van de brug bevinden zich enkele kleine grotjes, hetgeen een extra aanwijzing is dat deze brug op min of meer dezelfde manier is ontstaan als een druipsteengrot, nl. door oplossing van het kalksteen door een waterstroompje.
Dit geologisch fenomeen is opgenomen in een locale wandelroute genaamd de PRC-BU 32, die begint bij de Ojo Guareña grot. Deze grot die met een totale lengte van meer dan 110 km (110.000 meter) aan galerijen tot de langste grotten van Spanje behoord, kan overigens ook toeristisch bezocht worden.

LEES VERDER EN GENIET VAN DE FOTO´S.

zaterdag 8 maart 2014

Hoe huizenhoge golven uiteenslaan op de rotsen van Asturias (Noord-Spanje)






Wanneer de zee het land aanvalt.

De laatste maanden is de noordkust van Spanje al 5 keer "geteisterd" door huizenhoge golven. Afgezien van de schade aan de over het algemeen veelst te dicht bij de kust opgetrokken gebouwen (nooit zo leuk voor de betrokkenen), heeft het tegelijkertijd voor een ongewoon spektakel gezorgd. Het rode alert wordt afgegeven bij golven van over de 8 meter, maar bij 2 stormen waren de golven gemiddeld zelfs 12 meter, hetgeen betekent dat er af en toe golven van meer dan 22 meter aankomen, vaak in zogenaamde "golftreinen". de volgende video is een samenvatting van de laatste storm van 3 maart. Niet alleen gaat het om een storm met gemiddelde golven van over de 12 meter, bovendien kwamen de hoogste golven net aan gedurende een springvloed op de hoogste stand. Doordat hierdoor de waterdiepte met verscheidene meters toeneemt kunnen ook de grote golven veel dichter bij de kust komen voordat ze breken, waardoor ze vaak met volle kracht tegen de kliffen slaan.

LEES VERDER EN GENIET VAN DE VIDEO.

maandag 17 februari 2014

De eerste bloeiende orchideeën en andere wilde bloemen van 2014:




Tot mijn groot genoegen heb ik afgelopen 8 februari al weer de eerste bloeiende orchideeën van het nieuwe jaar in het Cantabrisch Gebergte mogen aanschouwen. Vanwege de relatief zachte en vochtige winter zijn ze zelfs ruim een week eerder dan het afgelopen jaar. Het natuurlijk gaat nog niet om orchideeën die al volle bloei staan, maar wel om aren waar al verscheidene bloemen aan prijken. Over welke orchidee gaat het nu eigenlijk? Wel over de reuzenorchis of Himantoglossum robertianum. De naam reuzenorchis is te danken aan het forse formaat dat deze orchidee die wel een hoogte van 1 meter kan bereiken. Als een orchidee niet in bloei staat is het vaak heel moeilijk om vast te stellen om welke soort of zelfs om welk geslacht het gaat. Desondanks zijn enkele soorten met enige oefening wel uit elkaar te houden. De praktijk is hierbij van het grootste belang omdat sommige kenmerken te maken hebben met bladkleur en bladvorm, waarbij natuurlijk speciaal de kleur moeilijk is uit te leggen.

LEES VERDER EN GENIET VAN DE FOTO´S. 

woensdag 5 februari 2014

Liebana, een mediterrane vallei midden in het Cantabrisch Gebergte.


Liebana, een mediterrane vallei midden in het Cantabrisch Gebergte



Bij ons op de Spaanse Hoogvlakte zijn de dagen momenteel vrij koud. Echter, middenin het Cantabrisch Gebergte bevindt zich een laaggelegen vallei die geheel omgeven is door meer dan 2000 meter hoge bergen.
Deze vallei heet de Liebana en ligt aan de voet van de Picos de Europa, een kalkgebergte dat al in 1918 tot het eerste nationale natuurpark van Spanje is uitgeroepen. De omringende bergen houden de wind en de regen weg, terwijl de lage ligging zeer ten goede komt aan de gemiddelde temperatuur. Liebana is gezegend met een voor het Cantabrisch Gebergte uniek en mediterraan klimaat, hetgeen ook in de begroeiing duidelijk naar voren komt.


LEES VERDER EN GENIET VAN DE FOTO´S.

maandag 3 februari 2014

De bufones van de kust van Asturias



Zoals beloofd in de vorige post komen nu de bufones en de Asturiaanse zeekust aan de beurt. Vanwege de regen en het spatwater zijn de meeste foto´s helaas mislukt of van slechte kwaliteit, maar ik heb toch nog een redelijke selektie kunnen maken, geloof ik. Overigens zijn we het afgelopen weekend nog terug geweest met een spektakulair resultaat, vooral wat betreft de Bufones van Pría, maar deze zullen apart worden behandeld in de nabije toekomst. 
De bufones zijn gaten, spleten en zelfs echte putten die in verbinding staan met de zee via een uitgebreid grottenstelsel. De golven slaan deze grotten binnen en de daar aanwezige lucht wordt samengedrukt en met geweld en hard geloei door de bufones naar boven geblazen. Dit proces heeft aanleiding gegeven tot de naam bufones: volgen het woordenboek betekent bufar "el resoplar con fuerza del toro", oftewel "het harde en felle snuiven of loeien van de stier". Tijdens grote golfslag is het geblaas tot op kilometers afstand te horen, maar ook gedurende de zomer en kalm weer blazen de meeste bufones. Het verschil is dat als er een flinke deining staat de bufones ook hoge kollommen waterspray de lucht inspuiten en in enkele gevallen zelfs enorme plenzen water. Bufones in actie is werkelijk een geweldig spektakel en daarom is het haast verbijsterend dat het buiten de provincie Asturias een bijna onbekend verschijnsel is. Ik woon op ongeveer 140 kilometer afstand van de bufones en in mijn dorp weet vrijwel niemand wat de bufones zijn.

LEES VERDER EN GENIET VAN DE FOTO´S. 

dinsdag 28 januari 2014

Het besneeuwde landschap van Oseja de Sajambre



Gisterenavond zag ik op het Spaanse nieuws beelden van enorme golven die over de kade van het in Baskenland gelegen San Sebastian sloegen. Nu ligt er langs de Asturiaanse noordkust een gebied met een groot aantal bufones, dit zijn gaten waar, indien er een forse zeedeining staat, flinke waterfonteinen uit kunnen spuiten. Volgens de informatie op internet werden er voor vandaag golven van tussen de 6 en 8 meter verwacht, hetgeen meer dan voldoende is voor een indrukwekkend spektakel. Dezelfde avond heb ik nog geprobeerd om de bergpas tussen León en Asturias over te komen, maar dit was vanwege de sneewval onmogelijk. Maar vanochtend vroeg ben ik opnieuw vertrokken over de nu schoon geschoven weg die het Cantabrisch Gebergte dwars doorsteekt. Bij het passeren van de bergpas El Pontón begon het net licht te worden en de besneeuwde bomen waren een lust voor het oog. De volgende foto´s tonen dit fraai besneeuwde landschap, behalve de laatste 2 foto´s die een eerste impressie van de bufón-fonteinen geven, maar deze worden in de volgende post behandeld.


LEES VERDER EN GENIET VAN DE FOTO´S.

zaterdag 25 januari 2014

Tocht naar een duizendjarige venijnboom




Gistermiddag zijn we er op uitgetrokken om een 1000+ jarige venijnboom (Taxus baccata) te bezoeken. Deze boom staat geheel alleen en afgezonderd aan de voet van enkele hoge bergtoppen. Het was dus een hele klim, vooral omdat er geen duidelijk pad naar toe gaat.
Ondanks dat het vee er soms van eet, is de venijnboom toch een erg giftige boom. Alleen het rode vruchtvlees is eetbaar, maar de pit dus weer niet. Al met al is voorzichtigheid dus geboden.

LEES VERDER EN GENIET VAN DE FOTO´S.

zondag 23 juni 2013

Een dagje op orchideeën fotojacht in het Zuidelijk Cantabrisch Gebergte (Spanje).


Gisteren 20 juni was een geschikte dag om er weer eens op uit te trekken. Het was de hoogste tijd om de ontwikkelingsstadia van de orchideeën in de bergen van Boñar te gaan controleren. Vanwege het relatief koude voorjaar staan vele orchideeën er dit jaar nog prachtig bij en verscheidene soorten moeten zelfs nog in bloei komen. In deze post foto´s van enkele van de gevonden orchideeën en van het landschap waar ze zich bevinden.

LEES VERDER EN GENIET VAN DE FOTO´S.

donderdag 28 februari 2013

Bloemen in Maart in het Cantabrisch Gebergte, deel 1.

This post in English: Click here.




Eind winter: bloemen in het Cantabrisch Gebergte (Asturias).

Halverwege maart zijn we enkele dagen naar het qua klimaat zachtere Asturias geweest, waar vele bloemen al vol in bloei stonden. We hebben zeker 40 verschillende bloemen kunnen fotograferen, waarvan sommige heel algemeen zijn en andere best wel bijzonder. In deze post wordt een kleine verzameling van de gevonden bloemen getoond, terwijl de resterende planten in andere posts aan bod zullen komen.

 LEES VERDER EN GENIET VAN DE FOTO´S.

woensdag 27 februari 2013

De eerste orchideeën van 2013 in het Cantabrisch Gebergte.


De reuzenorchis en de bruine ophrys.

In een kort doch aangenaam bezoek aan Asturias, het autonome gebied dat te samen met Cantabria bijna het gehele noordelijke deel van het Cantabrisch Gebergte uitmaken (zie Geopgraphic Location), hebben we de eerste bloeiende orchideeën van dit jaar kunnen waarnemen. Het gaat om de reuzenorchis (Himantoglossum robertianum) en de bruine ophrys (Ophrys fusca). De reuzenorchis staat al in bloei sinds eind februari (persoonlijke communicatie) maar de gevonden bruine ophrys is net in bloei gekomen, met vele exemplaren die nog in de knop zitten. Omdat het de bedoeling is om een geheel artikel te wijden aan elke orchidee afzonderlijk (want dat verdienen ze wel), zal ik nu slechts enkele foto´s tonen. De reuzenorchis is nu niet een orchidee die bepaald veel voorkomt in het Cantabrisch Gebergte, maar we hebben toch verschillende groepjes weten te lokaliseren met tussen de 2 en de 20 bloeiende exemplaren, met een een totaal van ruim 60 orchideeën. Van de Ophrys fusca (bruine ophrys) hebben we een zeer veel belovend gebied pal aan de kust gevonden met vele tientallen planten in bloei.

LEES VERDER EN GENIET VAN DE FOTO´S.

dinsdag 26 februari 2013

Wilde orchideeën in Spanje: de slanke harlekijn of Anacamptis morio subsp picta.

This post in English: click here.

Een enorm veld vol met tienduizenden slanke harlekijntjes (Anacamptis picta of A. morio subsp. picta).

Inleiding.

Zo´n 10 dagen geleden stuiten we bij toeval op een enorm veld vol met wilde orchideeën. Het gaat om een in de streek vrij algemene orchidee, n.l. de slanke harlekijn. De wetenschappelijke naam is Anacamptis morio subsp. picta hoewel veel botanici het beschouwen als een aparte soort, de Anacamptis picta. Maar goed, plotseling zagen we dus een afgezet veld werkelijk afgeladen met orchideeën. Gelukkig werd het veld niet begraasd door vee, hoewel begrazing na de bloeitijd wel positief is voor het orchideeën bestand. Het aantal slanke harlekijntjes dat aanwezig is is werkelijk overweldigend, zodanig zelfs dat er een purperen gloed over het hele veld ligt. De oppervlakte van het veld dat is bedekt met orchideeën is ongeveer 10 hectaren groot (gemeten op luchtfoto´s) en een voorzichtige schatting is dat er beduidend meer dan vijfhonderd duizend (500.000) orchideeën bijeen staan. Zo iets bijzonders moet natuurlijk wel gedeeld worden, hoewel de exacte lokatie natuurlijk niet genoemd kan worden.

LEES VERDER EN GENIET VAN DE FOTO´S. 

zondag 24 februari 2013

De boomkikker (Hyla arborea molleri).

This post in English: click here.

Een boomkikker in een waterpoel.

Inleiding

Op één van onze botanische speurtochten kwamen we onlangs bij een kleine waterpoel, die gewoonte getrouw even werd onderzocht op de aanwezigheid van amfibieën en welk een verrassing: langs de kant en verscholen tussen het riet zat een boomkikkertje. Bij benadering verdween hij natuurlijk onder water, maar schijnbaar is het diertje daar toch niet zo op z´n gemak want telkens na ongeveer een minuut kwam het al weer boven. Na enkele foto´s besloten we om hem te vangen om de details eens goed te bekijken, hetgeen met een levenslange ontwikkelde techniek niet zo moeilijk is. Na nauwkeurige besturing werd het diertje nog even op een tak gezet voor de foto en zoals gewoonlijk wilde het mijn warme hand maar nauwelijks verlaten. Het diertje werkte goed mee en na enkele foto´s werd het weer teruggezet op de plaats waar het gevangen was.

LEES VERDER EN GENIET VAN DE FOTO´S.

donderdag 21 februari 2013

Anacamtis champagneuxii of blesharlekijn.

This post in English: click here.




De blesharlekijn (Anacamptis champagneuxii) een kleine maar fraaie orchidee van de sectie Moriones.

De Anacamptis champagneuxii of blesharlekijn is een zeldzame en purperkleurige orchidee uit het westelijk Middellandse Zeegebied, ook voorkomend in de strook wilde natuur direct grenzend aan het Zuidelijk Cantabrisch Gebergte. Tot zo´n 10 jaar geleden telde het geslacht Anacamptis maar 1 lid, nl. de Anacamptis pyramidalis (hondskruid of pyramide-orchis).  Echter door de sterke opkomst van het genetisch onderzoek is de voormalige classificatie flink door elkaar gehusseld. Vele orchideeën die traditioneel tot het geslacht Orchis werden gerekend bleken toch veel meer gemeen te hebben met de Anacamptis pyramidalis dan ooit was vermoed. Vooral het onderzoek van Richard Bateman en medewerkers in 2003 heeft tot de nieuwe classificatie geleid. Zoals altijd in de wetenschap was natuurlijk niet iedere onderzoeker het daarmee eens, maar heden ten dage lijkt de nieuwe indeling het pleit toch gewonnen te hebben. Echter is het dus goed mogelijk om de blesharlekijn ook als Orchis champagneuxii in de literatuur terug te vinden. Het geslacht Anacamptis is onderverdeeld in secties en de blesharlekijn behoort tot de sectie Moriones waartoe o.a. ook de harlekijn (Anacamptis morio) en de slanke harlekijn (Anacamptis picta) behoren.Genoemde orchideeën komen allen voor in het Cantabrisch Gebergte.

LEES VERDER EN GENIET VAN DE FOTO´S.

woensdag 20 februari 2013

Ontmoeting met een gewonde hop (Upupa epops)





 In plaats van paddenstoelen een prachtige, doch gewonde hop.


Introdukte

Op zoek naar enkele smakelijke voorjaarspronkridders (Calocybe gambosa of Tricholoma georgii), een zwam die in onze streek algemeen voorkomt, zagen we ineens een zwart-witte vogel in het gras zitten. Misschien een ekster? Nee, het was een hop. We waren de hop tot op minstens 5 meter genaderd zonder dat hij was weggevlogen, zou hij soms dood zijn? Ondanks dat het beestje doodstil zat, knipperde hij toch af en toe met z´n oogjes. Gauw terug gelopen naar de auto om de camera te pakken. Bij nadere inspectie bleek een van de vleugels toch in een onnatuurlijke stand te staan. Toen bij een behoedzame benadering het vogeltje gewoon bleef zitten, werd bevestigd dat er iets goed mis was. Na hem voorzichtig te hebben opgepakt bleek hij behoorlijk gewond aan de rechter vleugel. Wat nu? Nu hebben we het geluk een verzorgingscentrum van wilde dieren in de regio te hebben en dat een van de verzorgers een vriend van ons is. De paddenstoelen waren op slag vergeten en op naar het verzorgingscentrum dat zich midden in de bossen bevindt, waar helaas niemand aanwezig was. Vervolgens onze vriend de verzorger gebeld die op reis bleek te zijn, maar we konden het diertje wel achter in de terreinwagen zetten die bij hem thuis stond geparkeerd. Op naar naar het dorpje van de verzorger en de arme hop achter in de wagen geinstaleerd. De dag daarna hebben we gebeld en toen bleek dat ondanks de toegewijde verzorging het beestje toch was overleden.

LEES VERDER EN GENIET VAN DE FOTO´S

dinsdag 19 februari 2013

Natuurpark Monte Santiago: El salto del Río Nervión, een 300 meter hoge waterval.


Monte Santiago, de abrupte grens tussen de Spaanse hoogvlakte en het Baskische laagland.

Gebruik makend van de Paasvakantie zijn we er enkele dagen tussenuit geweest. De tijd is besteed aan het opsporen van nieuwe orchideeën vindplaatsen, het verkennen van grotten en het bezoeken van mooie plekjes. In deze post wil ik enkele foto´s delen van het natuurpark Monte Santiago, met zijn 300 meter hoge waterval: El salto del Río Nervión. Ondanks dat dit park niet meer in het Cantabrisch Gebergte sensu stricto ligt, worden in dit blog ook de bezienswaardigheden in de directe omgeving beschreven.
Waarom is de ligging van dit park uniek? Het grootste deel van de Spaanse meseta (hoogte 800 tot 900 meter) wordt van de noordkust gescheiden door het Cantabrisch Gebergte (hoogten van boven de 2000 meter). Echter, het Cantabrisch Gebergte eindigt op enkele tientallen kilometers naar het westen, waardoor de meseta direct aan het laagland van Vizcaya (Baskenland) grenst. Deze grens bestaat uit een duizelingwekkende steile rotswand van zo´n 500 tot 600 meter hoog en vele kilometers lang, waar talloze gieren nestelen. De rivier de Nervión ontspringt op de meseta en stort na een korte afstand over deze rand naar beneden. Deze 300 meter hoge waterval heeft echter alleen maar water gedurende zware regenval of bij dooiende sneeuw, wat te wijten is aan het karst karakter van het plateau, waar het meeste water al snel ondergronds in de grotten verdwijnt. Monte Santiago is bedekt met een beukenbos wat gevoed wordt door de regen en mist afkomstig van de zee. Tevens was er op deze plaats het klooster van Santiago de Langrériz, waar nu alleen nog maar de ruïnes van over zijn.

LEES VERDER EN GENIET VAN DE FOTO´S.

zaterdag 16 februari 2013

Bergwandelen in het Cantabrisch Gebergte: Fuentes de Peñacorada

This post in English: Click here.
In de voetstappen van de Romeinse legioenen.


Algemene inleiding.

De laatste jaren worden steeds meer gemeenten zich bewust van het natuurlijk potentiaal van het Cantabrisch Gebergte, en trachten daarom het milieubewuste toerisme aan te moedigen. Een van de resultaten is een beginnend netwerk van plaatselijke routes. In deze post wordt een beschrijving gegeven van één van deze gemarkeerde routes die door haar ontwerpers  "In de de voetstappen van de  legioenen " is gedoopd. Het gaat om een gemakkelijke doch mooie route gelegen in het zuidelijk gedeelte van het Centrale Cantabrisch Gebergte (noordoosten van de provincie León). Het belang van de route ligt zowel in het spectaculaire landschap als in het cultureel erfdeel.


Eerst een beetje geschiedenis.

De ontwerpers van deze route zijn de geschiedkundigen Eutimio Martino en Siro Sanz die al vele jaren de Keltische en Romeinse overblijfselen in het Cantabrisch Gebergte bestuderen.  Zij zijn er volledig van overtuigd dat we hier te maken met een Romeinse weg die werd gebouwd tijdens de Cantabrische Oorlogen (29-19 voor Christus), om toegang te verschaffen tot de lokale Keltische nederzettingen. Deze Keltische nederzettingen of  "castros" werden steevast op moeilijk bereikbare plaatsen gebouwd, die goed te verdedigen waren. Het algemene idee van Martino en Sanz is dat de Romeinse verovering gepaard is gegaan met de aanleg van een aantal hoofdwegen in de bredere rivierdalen, met kortere aftakkingen naar de in de bergen gelegen Keltische nederzettingen/burchten. In dit geval, wordt ook deze route geïnterpreteerd als een zijweg die leidde naar een “castro” gelegen aan de Campurrial pas. De hoofdweg is een belangrijke en algemeen erkende Romeinse weg die via de rivier de Esla naar het hart van het Cantabrisch Gergte leidt. Dit laatste in tegenwoordige tijd want nog steeds kunnen gedeelten van deze weg worden bewandeld.

LEES VERDER EN GENIET VAN DE FOTO´S.

vrijdag 15 februari 2013

Het stuwmeer van Riaño, het dal van Oseja de Sajambre en het bedevaartsoord Covadonga (Cantabrisch Gebergte)

This post in English: click here.

Van Cistierna naar Covadonga: Foto´s van enkele bijzondere plekjes in het Cantabrisch Gebergte.

Inleiding

Van Cistierna, een plaatsje gelegen aan de zuidrand van het Cantabrisch Gebergte, naar Covadonga moet bijna het gehele gebergte dwars worden overgetrokken. Deze afstand van meer dan 100 km kan met de auto in zo´n 2 uur worden afgelegd, hoewel de schoonheid van het landschap waarschijnlijk wel enige vertraging zal veroorzaken. Gisteren hebben we deze route nog afgelegd en in deze post wil ik een aantal foto´s van enkele heel bijzondere plekjes delen. Het is slechts een klein gedeelte van de overweldigende natuur die je op deze reis tegenkomt, want o.a. de bergen van Cremenés, de bergpas "El Pontón" en de enorme tientallen kilometers lange rotskloof van het "Desfiladero de los Beyos" zijn niet gefotografeerd.

LEES VERDER EN GENIET VAN DE FOTO´S.

donderdag 14 februari 2013

Naamgeving van de Paardenbloem (Taraxacum officinale)

THIS POST IN ENGLISH: CLICK HERE.
De vele namen van de paardenbloem (Taraxacum officinale) 

Inleiding 
Wie kent niet de paardenbloem, deze doodgewone maar toch zo mooie bloem, die in het voorjaar hele velden geel kan kleuren. Van de paardenbloem bestaat niet slechts één enkele soort maar een agglomeratie van vele micro-soorten, wat o.a. het gevolg is van de mogelijkheid tot vermeerdering d.m.v. onbevruchte zaadjes (kloning). De plant heeft een rozet met sterk getande bladeren en de holle bloemstengels hebben bovenop een bloemhoofdje bestaande uit vele gele lintbloemen. De paardenbloem behoort dan ook tot de composieten of Asteraceae. De plant kent verrassend veel toepassingen maar om een te lange post te voorkomen wordt hier alleen maar de enigszins verwarrende naamgeving besproken.
Alle jaren geleden was het me hier in Spanje opgevallen dat de paardenbloem “diente de león” (= leeuwentand)  wordt genoemd, maar dat bij ons in Nederland met leeuwentanden op de paardenbloem gelijkende, maar toch andere soorten worden bedoeld. Echter, om de verwarring compleet te maken onderscheiden sommige Spanjaarden wel tussen de paardenbloem  (meacamas = beddenplasser) en de leeuwentand (diente de león). Omdat een naam belangrijk is en bovendien informatie verschaft over het benoemde object,  vroeg dit gewoon om een klein onderzoekje.

LEES VERDER EN GENIET VAN DE FOTO´S

dinsdag 12 februari 2013

Een endemische Spaanse vuursalamander: Salamandra salamandra bernardezi

THIS POST IN ENGLISH: CLICK HERE.




























Een vuursalamander gered van een gevaarlijke oversteek; een ieder doet wat hij kan.


Bij ons laatste bezoek aan mijn broer die in Asturias woont, had hij een aangename verrassing voor mij in petto. Op het beschaduwde en koele achterterras stond een grote afgedekte plastic groentekist, waarvan de onderste 10 centimeters waren gevuld met vochtige aarde en bladeren. Binnenin een oude dakpan en onder die dakpan....
Een dag eerder op de terugweg van een aangename fietstocht zag mijn broer ineens een vuursalamander die net begonnen was met een poging om een drukke verkeersweg over te steken (of zoals mijn broer zei: een salamander die net begonnen was met de uitvoering van een zeer doelmatige zelfmoordpoging). Normaal gesproken neemt hij levensmoede amfibiën mee om ze weer los te laten in een veiligere omgeving, ver verwijderd van verkeerswegen en ander onheil. Echter herinnerde mijn broer zich dat ik altijd al een amfibieën liefhebber ben geweest en daarom besloot hij om deze keer een dagje te wachten met het terugzetten.
Onder de dakpan zat dus een vuursalamander en bovendien een behoorlijk omvangrijke op de koop toe. Volgens mijn broer was hij een stuk dikker dan toen hij hem redde en was dat zeer waarschijnlijk te danken aan het dieet van naaktslakken en regenwormen die hij hem de avond tevoren had opgediend.
Gebruikmakend van de gelegenheid zijn er snel een aantal kiekjes genomen en is de salamander toen weer gauw opgeborgen in zijn tijdelijke onderdak. Dezelfde avond is hij losgelaten in een vochtig hellingsbos meer dan een kilometer verwijderd van de dichtsbijzijnde wegen.
Overigens vond hij een week later en bijna op dezelfde plek een exemplaar die de oversteek niet had gehaald. Overigens is het worden platgereden door auto´s een belangrijke doodsoorzaak voor amfibiën in het algemeen.

Het gaat in dit geval om de ondersoort Salamandra salamandra bernardezi, endemisch voor het noordwesten van Spanje, en dus ook het Cantabrisch Gebergte.


LEES VERDER EN GENIET VAN DE FOTO´S.

zondag 10 februari 2013

De rotskust van Asturias


Hoe de golven de kust bewerken.

INLEIDING

Het Cantabrisch Gebergte reikt naar het noorden praktisch tot aan zee, daarvan slechts gescheiden door een smalle kustvlakte. In het oosten van Asturias bestaat deze vlakte geheel uit kalksteen, hetgeen enigermate oplosbaar is in water. De vormen die ontstaan door het oplossen van kalksteen noemt men karst, waartoe o.a. de grotten behoren. In het noorden van Asturias vindt een langzaam maar zekere opheffing van de aardlagen plaats, waardoor wat eens de zeebodem was nu boven water ligt. Met andere woorden, de huidige kustvlakte is ontstaan door de golfwerking van de zee, die vroeger dus enkele kilometers meer landinwaarts kwam tot aan de voet van de bergen. Nadat de vlakte boven de zeespiegel kwam te liggen hebben zich op vele plaatsen grotten gevormd, waarvan in sommige prehistorische rotsschilderingen zijn gevonden. Mooie schilderingen zijn onder andere te vinden in de Cueva del Pindal (Colombres) en de grotten van Tito Bustillo (Ribadesella). Deze kust wordt beschermd en ook nieuwbouw is gelukkig verboden. Eerst zal ik een enkele “saaie” kaarten tonen die de exacte locatie van de bezochte kuststrook aangeeft.

LEES VERDER EN GENIET VAN DE FOTO´S.

vrijdag 8 februari 2013

Wilde orchideeën in het Cantabrisch Gebergte (Spanje).

This post in English: click here.

Foto´s van enkele orchideeën gevonden in de provincie León (Spanje).

Algemene inleiding

In Spanje is het Cantabrisch Gebergte (Cordillera Cantábrica) vooral bekend om zijn ruige en ongerepte natuur en de grote rijkdom aan dieren en planten. Enkele van de meest emblematische diersoorten zijn de bruine beer, de wolf, de auerhoen, de steenarend, de vale gier, de aasgier en de sinds enkele jaren teruggekeerde lammergier. Ook het inzamelen van geneeskrachtige kruiden en het gebruik van kruiden voor de keuken is een eeuwen oude gewoonte.
Minder bekend is de enorme rijkdom aan wilde orchideeën. In een recent afgeronde studie, uitgevoerd in een relatief klein gedeelte van het Cantabrisch Gebergte (het noordoosten van de provincie León) door J.M. Diez Santos, zijn er maar liefst 55 soorten en 10 kruisingen gevonden.
Aangezien de wilde orchideeën tot mijn favoriete planten behoren, zullen ze zeker een prominente plaats in dit blog over de natuur van het Cantabrisch Gebergte krijgen.

Naamgeving

De naamgeving in de plantenwereld kan zeer verwarrend zijn. Voor sommige soorten bestaan vele namen, al naar gelang de streek, en dat dan binnen één taal. Nog moeilijker wordt het als liefhebbers uit verschillende landen met elkaar willen communiceren. De wetenschappers hebben dit probleem al lang geleden proberen op te lossen door gebruik te maken van wetenschappelijke Latijnse namen. Echter, doordat de naam aan de beschrijving was gekoppeld waren deze benamingen vaak erg lang en moesten vaak worden veranderd. Linnaeus (1753) was de eerste onderzoeker die systematisch de binominale nomenclatuur gebruikte, waarbij de eerste naam het geslacht aangeeft en de tweede naam de soort bepaald. Dit was een enorme verbetering, vooral vanwege de toenemende standaardisering van de laatste jaren (bv. verschillende onderzoekers hadden verschillende Latijnse namen bedacht voor eenzelfde soort). Echter vooral op het vlak van de orchideeën hebben er recentelijk verscheidende naamsveranderingen plaats gevonden, dit vanwege nieuwe onderzoekingen op het gebied van de erfelijkheidsleer. In dit blog wordt gebruik gemaakt van de Latijnse naam, vergezeld van de nederlandse naam, als deze bestaat. 

LEES VERDER EN GENIET VAN DE FOTO´S.

woensdag 6 februari 2013

Avontuurlijke watervloed in de grot La Cuevona



Grotonderzoek is avontuur en wetenschap tegelijk.

Introductie.

Het bezoeken en bestuderen van grotten is een “ziekte” waar ik al tientallen jaren lang last van heb. Als geoloog die zich heeft gespecialiseerd in het hoe en waarom van het onstaan van grotten, is elk grotbezoek interessant. Gemiddeld bezoek ik elke week wel één of twee grotten en afgelopen week besloot ik om de grot La Cuevona, gelegen in de omgeving van Guardo, weer eens te bezoeken. La Cuevona, hetgeen “grote grot” betekent, bestaat uit een gallerij van enkele honderden meters lang die dwars door een kalkstenen heuvelrug loopt. De noordelijke ingang is blootgelegd gedurende de werkzaamheden in een nu verlaten kalksteengroeve, terwijl de zuidelijke en natuurlijke ingang wordt gevormd door een groot ingangsportaal, hetgeen vermoedelijk tot de naam van de grot heeft geleid. Overigens staat de grot ook bekend als Cueva de Guantes. Mijn laatste bezoek was al lang geleden en ik was benieuwd of ik deze keer nieuwe geologische details zou ontdekken. Behalve de gallerij heeft de grot nog drie redelijk grote zalen en door de hele grot loopt een ijzeren waterleidingsbuis. Vanwege de grote ingangsportaal is de grot vermoedelijk al sinds mensenheugenis bekend, vandaar dat er sinds 2009 archeologische opgravingen worden verricht. Helaas heeft het echter ook geleid tot het “verdwijnen” van alle opvallende en draagbare druipsteenafzettingen. Echter, omdat de meeste geologische aanwijzingen zich bevinden in de wanden die de grotgallerijen omsluiten, blijft een bezoek de moeite waard.
Ik moet nog opmerken dat het bezoeken van grotten over het algemeen een groeps aangelegenheid is, omdat het niet van gevaar is ontbloot. Alleen ervaren grotonderzoekers, ook wel speleologen genoemd, die alle gevaren onderkennen en ze ook niet onderschatten, mogen de meer gemakkelijke en horizontale grotten alleen bezoeken. En altijd van te voren laten weten in welke grot je je bevindt.


LEES VERDER EN GENIET VAN DE FOTO´S

maandag 4 februari 2013

Het Fossiele Bos van Verdeña




Een natuurramp van 305 miljoen jaar geleden.


Introductie.

Dichtbij het plaatsje Cervera de Pisuerga, gelegen in het noorden van de provincie Palencia en in het zuiden van het Cantabrische Gebergte (zie kaarten), bevindt zich een geologische ontsluiting van wereldniveau. Het is een echte aanrader en als je ooit in de buurt mocht komen (ik weet het, het ligt niet naast de deur) is het zeker de moeite van een bezoek waard. Het is het hoogtepunt van een mooie en duidelijk gemarkeerde natuurroute die begint in het dorpje Verdeña.


Het fossiele bos van Verdeña.

Waar hebben we het nu eigenlijk over?  Het fossiele bos bestaat uit afdrukken van wortels en boomstammen die te zien zijn op de oppervlakte van een steilstaande zandsteenlaag, over een lengte  van maar liefst 270 meter (nagemeten op de kaart) en met een hoogte variërend tussen de 5 en de 12 meter. Lagen zandsteen met versteende wortelknollen zijn op zich niet zo heel zeldzaam (hoewel zeker niet algemeen), maar het grote wetenschappelijke belang van deze ontsluiting berust in het samenspel van fossiele wortelafdrukken en boomstammen, en de grote oppervlakte van de ontsluiting. Hierdoor is het mogelijk geworden om na een grondige studie tot een zeer gedetailleerde interpretatie te komen van een rampzalige gebeurtenis die zo´n 305 miljoen jaar geleden heeft plaats gevonden. De fossielen zijn aan het licht gekomen doordat de zandsteenlaag waarin ze zijn afgedrukt, zich direct onder een laag steenkool bevond die gedurende de jaren 80 van de vorige eeuw is afgegraven. De fossiele afdrukken zijn ontdekt en bestudeerd door de Nederlandse geoloog professor Robert Wagner Boon, die al vele jaren in Spanje woont, en de geologische interpretatie is grotendeels te danken aan zijn studies.

LEES VERDER EN GENIET VAN DE FOTO´S

dinsdag 1 januari 2013

Waarom dit blog


Ik ben me ervan bewust dat deze “Waarom dit blog” een beetje aan de lange kant is, echter ik denk dat de op natuurbescherming gerichte redenen dit wel waard zijn. 


PERSOONLIJKE REDENEN:
Mijn redenen voor het bijhouden van dit blog zijn in te delen in twee groepen: persoonlijke redenen en een speciale reden. Enkele voorbeelden van persoonlijke redenen die de meeste bloggers wel op de een of andere manier beleven: Het willen delen van je passies, het delen van je kennis of kunnen (bv. mooie foto´s), waar anderen wat aan hebben of van kunnen genieten. Het een goede manier om je gedachten eens op een rijtje te zetten, want je moet per slot van rekening toch een coherent verhaal schrijven. Het tonen van een prachtige streek waar je verliefd op bent, of simpel weg omdat het leuk is om te doen. De interacties met de lezers, etc. Natuurlijk spelen de persoonlijke redenen voor mij ook een rol, maar ik betwijfel op ze op zich voldoende zouden zijn geweest voor het beginnen en bijhouden van een blog. Tenslotte weet iedere blogger hoeveel vrije tijd en moeite ermee gepaard gaat.




EEN SPECIALE REDEN:
Beschrijving van de huidige situatie. Dan nu mijn speciale reden, maar daarvoor moet ik eerst de plaatselijke omstandigheden kort schetsen. Ik kom al heel lang in de bergachtige streken van Spanje en daarbij viel me één ding al gauw op: de natuurbelevenis van de plaatselijke bevolking is radicaal anders dan die van de bezoekende (natuur)toerist. Aan één kant is het ook wel begrijpelijk, deze mensen leven daar het hele jaar en ze hebben het al moeilijk genoeg om aan de kost komen. Wolven, vossen, roofvogels en vele andere wilde dieren die door veel van deze mensen als schadelijk worden beschouwd, zijn ze liever kwijt dan rijk. Daarom komt het nog maar al te vaak voor dat er geprobeerd wordt om bv. vossen of zelfs wolven te verdelgen met vergiftigd aas, waar o.a. ook roofvogels of zelfs beren aan kunnen sterven. Of andere vormen van slecht omgaan met de natuur. Nu moet ik wel zeggen dat er de laatste jaren op sommige fronten een duidelijke verbetering gaande is, bv. de beer, de auerhoen en de grote trap worden nu ook door de plaatselijke bevolking als een embleem voor de zone gezien. Deze verbetering is gedeeltelijk te danken aan het voorlichtend werk van de overheid en grote inzet van speciale werkgroepen.
Momenteel lijkt het erop dat het huidige klimaat van natuurbehoud en beleving ongeveer is als volgt: de plaatselijke bevolking vindt best wel dat de natuur beter beschermd zou moeten worden, maar dat er tegenover de vele beperkende maatregelen die daarmee gepaard gaan wel enige compensatie moet staan.  Ook wel terecht zeggen ze dat zij het al moeilijk genoeg hebben en dat zij daar al hun hele leven wonen. En aangezien de Spaanse politiek er is op gericht om te proberen de plattelandsbevolking daar zo veel mogelijk vast te houden (Spanje heeft een geweldige ontvolking van de bergachtige streken), mogen ze ook wel wat terug verwachten. Echter, vanwege de huidige en zeer diepe crisis waar Spanje momenteel in verkeerd zal daar op korte termijn wel niet veel van terecht komen.




Een oplossing. De lezer die tot hier gekomen is zal nu wel ongeveer een idee hebben van wat mijn speciale reden zal zijn. Naar mijn mening is de actuele natuurbescherming nog lang niet voldoende. Wat doet het er bijvoorbeeld toe als bepaalde zeldzame planten officieel worden beschermd maar als de velden waar ze staan in één keer vernietigd kunnen worden? De meeste mensen, zowel de lokale bevolging als de boswachters, hebben weinig idee van wat er nu allemaal groeit of bloeit in hun eigen omgeving. Dus hoe kan deze natuur dan adequaat beschermd worden? Op de één of andere manier moet worden geprobeerd om alle betrokkenen te motiveren en hen het belang van de het natuurbehoud (zowel flora, fauna, landschap als geologie, vandaar de titel van dit blog) te laten inzien.
Naar mijn mening is een zeer belangrijke oplossing een zekere hoeveelheid natuurbewust en liefst buitenlands toerisme. Absoluut geen grote hordes zoals wel te zien zijn in de Alpen of de Pyreneeën, maar kleine groepjes mensen die gekomen zijn met als doel om van de natuur te leren en te genieten dmv. van observatie, zonder verstoring of beschadiging aan te richten. Waarom nu buitenlands toerisme? Ten eerste omdat mensen die er een lange reis voor over hebben echte liefhebbers zijn die de geboden natuur absoluut zullen weten te waarderen en deze dus zeer zeker zo weinig mogelijk schade zullen willen toebrengen. Ten tweede omdat buitenlands toerisme zal komen voor een langere periode (geen dagjestoerisme) en daarvoor ook kan en wil betalen.

Conclusie. Met dit blog wil ik proberen om mijn graantje bij te dragen aan de internationale bekendheid van dit prachtige, doch vrijwel geheel onbekende natuurgebied. Ik verkeer in de hoop een klein beetje extra toerisme uit het buitenland aan te kunnen trekken, hetgeen waarschijnlijk een positieve uitwerking zal hebben op zowel de economische situatie van de plaatselijke bevolking als de bevordering van de algehele natuurbescherming van het Cantabrisch Gebergte, hetgeen nu eenmaal niet los van elkaar kan worden gezien.